access_logo

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍ර‍ථම තොරතුරු බ්ලොග් අඩවිය. අනුග්‍රහය Access.

ජංගම සන්නිවේදනයේ විකාසනය

 

ජංගම සන්නිවේදන විධික්‍රම, අපි ජනතාව හා තොරතුරු සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය විප්ලවීකරණය කර තිබෙනවා. (P1)

මෙම ලිපිය මුල් වරට Access Engineering බ්ලොග් අඩවියේ පළ වූවකි.

අද දවසේ ජංගම උපකරණ පරිශීලකයෝ සිය ජංගම සේවා සපයන්නන්ගේ දත්ත බෑන්ඩ්විඩ්ත් වේගය හා විශ්වසනීයත්වය ගැන ලොකු බලාපොරොත්තු තබනවා. රැහැන් රහිත ජංගම දුරකථන ජාල, ප්‍රතිසම හෙවත් ඇනලොග් පද්ධතිවල සිට GSM (Global System for Mobile communication – GSM) හා 3G හරහා 100Mbps දත්ත වේගයක් අත්පත් කරගැනීමේ සන්ධිස්ථානයට පැමිණ තිබෙනවා. ඒ 4 වැනි පරම්පරාවේ තාක්ෂණය හැටියට නම් කර ඇති LTE (දිගු කාලීන පරිණාම - Long-term Evolution) තාක්ෂණය ඔස්සේයි. තාක්ෂණයේ පරිණාමය ඉහත සඳහන් අදියරේදී නැවතුණේ නැහැ. ඒ වෙනුවට එය 5G නමැති ඊළඟ පරම්පරාව නිර්මාණය වීම ඔස්සේ එතැනින් ඔබ්බට ගමන් කරනවා. පාරිභෝගිකයින්ගේ අපේක්ෂා ඉටු කරමින් ජාල විශ්වසනීයත්වය (network reliability) ඇතුළු වැඩිදියුණු කළ සේවා පරාමිතීන් සමඟ, 4G ඉක්මවා යන අධි-උච්ච දත්ත අනුපාතික ලබා දීමට 5G පොරොන්දු වෙනවා. 5G ජාල සමඟ අධිවිශද (high definition) චිත්‍රපටියක් තත්පර දෙකතුනක් ඇතුළත ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්න පරිශීලකයින්ට හැකි වේවි (මේ G4 LTE ජාලයකදී මිනිත්තු 10ක් පමණ ගත විය හැකි වැඩක්). ඒ වගේම ස්වංපාලක වාහන, අතථ්‍ය යථාර්ථය (virtual reality) හා Internet of Things – IoT වැනි වෙනත් තාක්ෂණයන්ගේ වර්ධනයට ද පිටුබලයක් මෙම ජාල මගින් ලබා දෙනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙනවා.

මේ මොහොතේ, විවිධ සන්නිවේදන තාක්ෂණයන්ගේ ඉතිහාසය හා පරිණාමය ගැන සාකච්ඡා කිරීම මෙන්ම ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව ඉහළ නැංවීමට සමත් නවීන විසඳුම් හා නව තාක්ෂණයන් දෙස බැලීම වැදගත් දෙයක් වේවි.

 
old mobile phones

තාක්ෂණය කෙතරම් වේගයෙන් දියුණු වෙනවාද කියතොත් දශකයකට පෙර තිබුණු ජංගම දුරකථන දැන් පේන්නේ පෞරාණික හා යල්පැන ගිය දේවල් හැටියටයි . (P2)

ජංගම දුරකථන ජාලවල ඉතිහාසය

බලගතු සන්නිවේදන යාන්ත්‍රණයකට පදනම දමමින් ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් 1876 දී මුල්ම දුරකථන ඇමතුම ලබාදුන්නා. ගුයෙල්මෝ (Guglielmo) මාකෝනි නමැති ඉතාලි නිමැවුම්කරුවා ගුවන්විදුලි තරංග උපයෝගී කරගනිමින් 1894 දී මුල්ම රැහැන් රහිත සන්නිවේදන පද්ධතිය නිර්මාණය කළා.

රැහැන් රහිත සන්නිවේදනය සියවසකටත් වඩා කාලයක් තිස්සේ පැවතී තිබුණත් 1970 ගණන්වල අග හා 1980 ගණන්වල මුල වන තුරු එය වාණිජ මට්ටමින් යොදාගත හැකි පාරිභෝගික සේවාවක් බවට පත් වුණේ නැහැ. 1980 ගණන්වල ස්ථාපිත කෙරුණු සෙලියුලර් ජාල, ජංගම දුරකථන සන්නිවේදනයේ පළමු පරම්පරාව (first generation - 1G) වුණා. සම්පූර්ණයෙන්ම ඇනලොග් ක්‍රමයට වැඩ කළ 1G නිර්මාණය කර තිබුණේ කටහඬ පමණක් ගෙන යා හැකි පරිදියි. SMS, MMS හෝ අන්තර්ජාල සේවා වැනි අගය එකතු කළ සේවා (value-added services - VAS) මේ කටහඬ සේවාවන් සමඟ සම්බන්ධ කර තිබුණේ නැහැ.

90 ගණන්වල මුල සිදු වූ ඇනලොග් ක්‍රමයේ සිට ඩිජිටල් ක්‍රමයට එනම් දත්ත ඩිජිටල් සංඥා ඔස්සේ සංසරණය වීමට මාරු වීම සමඟ, දෙවැනි පරම්පරාවේ (2G) පද්ධති වෙළඳපොල තුළ තහවුරු වුණා. ඩිජිටල් පද්ධතිවල අසිරිය ජනතාවට යථාර්ථයක් බවට පත් කර දෙමින් SMS හා MMS සේවා ඒකාබද්ධ කිරීමට 2G සමත් වුණා. 2G ක්‍රමයෙන් සෑම ග්‍රාහකයකුටම 64 Kbps දත්ත වේගයක් ලබා දුන්නා.

2.5G හැටියට හැඳින්වුණේ 2G සහ 3G අතර පැමිණි, 2G පද්ධති පදනම් රාමුවම භාවිතයට ගත් තාක්ෂණයක්. කටහඬ සේවා සඳහා සාම්ප්‍රදායික පරිපථ මාරුව (circuit switching) සමඟ දත්ත සන්නිවේදනය සඳහා පැකට් මාරුව (packet switching) එයින් හඳුන්වා දුන්නා. සෑම ග්‍රාහකයකුටම 144 Kbps දක්වා දත්ත වේගයක් ලබාදෙන්න 2.5G සමත් වුණා. පරිණාමයේ මේ අදියරේදී ක්‍රියාත්මක වුණු ප්‍රධාන සේවාවන් වුණේ GPRS (General Packet Radio Service), EDGE (Enhanced Data Rate for GSM Evolution) සහ CDMA (Code Division Multiple Access) යන ඒවායි.

2000ගණන්වල මුල වෙද්දී අතේ ගෙනයන උපකරණ (handset) සතු දියුණු කරන ලද හැකියාවන් යොදාගෙන, තුන්වැනි පරම්පරාවේ (3G) ජංගම ජාලවල පරිණාමය උපයෝගී කරගනිමින් පහසුකම් ගණනාවක්ම හඳුන්වාදෙනු ලැබුවා. ජංගම දුරකථනයෙන් ඊමේල් වෙත පිවිසුම හා අන්තර්ජාලයේ සැරිසැරීම, ජන ජීවිතයට එකතු කෙරුණු ප්‍රධාන පහසුකම් වූ අතර ඒවා බලගැන්වුණේ 3G ඔස්සේ යථාර්ථයක් බවට පත් වුණු, සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉහළ දත්ත වේගයන් මඟිනුයි. ඉහළට හා පහළට (uplink and downlink) 200 Kbps හා 3 Mbps අතර පරාසයේ තිබුණු, සැලකිය යුතු මට්ටමකින් වැඩිදියුණු වේගයන් 3G වෙතින් ලැබුණා.

ජංගම සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ මීළඟ පරිණාමය වුණේ අන්තර්ජාල නියමාවලිය (Internet Protocol – IP) මත පදනම් වුණු අංගසම්පූර්ණ හා විශ්වසනීය විසඳුමකින් සමන්විත වුණු 4G ක්‍රමයයි. ග්‍රාහකයකුට Mbps ගණනාවක පරිමාණයකින් ඉහළ දත්ත අනුපාතයක් සැපයීමට 4G තාක්ෂණය සතු නිසග හැකියාව නිසා, කටහඬ, දත්ත හා බහුමාධ්‍ය වැනි සේවාවන් වෙත ග්‍රාහකයන්ට ඉතා පහසුවෙන් ප්‍රවේශ වෙන්න පුළුවන්.

 
girl on social media

පසුගිය දශක 3 තුළ දත්ත වේගයේ දර්ශීය ඉහළ නැඟීමක් සිදු වී තිබෙනවා (P3)

මීළඟ පරිණාමය

Internet of Things හා ක්ලවුඩ් තාක්ෂණය පාදක විසඳුම් වැඩිවැඩියෙන් ජනප්‍රිය වෙද්දී මීළඟ දශකය තුළ ජංගම හා රැහැන් රහිත සංසරණයේ පරිමාව දහස් වාරයකින් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරෙනවා. අඩු පමා අගයක් (latency value) ඉල්ලා සිටින, ජාලයට සම්බන්ධ වන උපකරණ අතිවිශාල සංඛ්‍යාව වෙනුවෙන් සැලකිය යුතු තරමක පරාසමය කාර්යක්ෂමතාවක් පවත්වාගනිමින් සේවය සපයන්න, දැනට තියෙන 4G ජාලය ප්‍රමාණවත් වෙන්නෙ නෑ.

මේ තත්වයන් නිසා දැනට ඇති ජංගම දුරකථන ජාල මඟින් ඵලදායක අන්දමින් විසඳුම් නොලැබෙන අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් නව තාක්ෂණයක් කරා මාරු වීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය වෙනවා. මෙහිදී ඉහළ දත්ත අනුපාත අවශ්‍යතා සපුරන නිසාත්, අන්ත අතර ප්‍රමාදය (end-to-end latency) අඩු කරන නිසාත්, විශ්වසනීයත්වයට හානි නොකරමින් හා අඩු වියදමකින් "ගුණාත්මන අත්දැකීමක්" නොකඩවා පවත්වාගනිමින් අධික උපකරණ සංඛ්‍යාවක් හැසිරවීමේ ධාරිතාව ඇති නිසාත් 5G සුවිශේෂ වෙනවා.

 
5G features

5G තාක්ෂණය ජංගම සන්නිවේදනයට ප්‍රතිලාභ ගණනාවක් ගෙන එනවා (P4)

5G සතු ලක්ෂණ

ඉහළ ධාරිතාව - අනාගත ජාලවලට "සියල්ලම ජංගම" කිරීම අවශ්‍ය වෙනවා. නිහිත (embedded) උපකරණවල සම්බන්ධකතාව සැලකිල්ලට ගන්නා විට, ජාලයකට සම්බන්ධ වෙමින් ගමනාගමනයට සම්බන්ධ වන උපකරණ සංඛ්‍යාව දැවැන්ත පරිමාණයෙන් ඉහළ යා හැකියි. වර්ග කිලෝමීටරයකට සම්බන්ධතා මිලියනයක් සපයන්න 5G ජාලයකට හැකියාව ලැබෙතැයි අපේක්ෂා කෙරෙනවා.

පමාව අඩු වීම - පමාව (latency) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පරිශීලකයකු ජංගම උපකරණයක් භාවිත කරද්දී දත්ත එක වටයක් ගමන් කිරීමේ ඇති වන ප්‍රමාදයයි. 3G තාක්ෂණය සමග සසඳන විට 4G තුළ පමාව විශාල වශයෙන් අඩු කර තිබෙනවා. එසේ තිබියදීත්, තථ්‍ය කාල (real time) යෙදවුම් සඳහා මේ පමාව තවමත් ඉහළයි. 5Gවල ඉලක්කය වෙන්නේ පමාව මිලිතත්පර (mS) 1කට වඩා අඩු කිරීමයි.

වේගවත් දත්ත සම්පාදන ක්ෂමතාව (Fast Data Throughput) - 4G ජාලයක සම්පාදන ක්ෂමතාව 3G ජාලයකට වඩා 10 ගුණයකින් වැඩියි. ඉදිරියේදී එන ජාල සැලසුම් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ජංගම උපකරණ ඔස්සේ අතථ්‍ය හා වෘද්ධිත යථාර්ථය (virtual and Augmented Reality), අතිඋච්ච විභේදන (Ultra High Definition) වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ හා ක්ලවුඩ් පාදක සේවාවන්ට වේගයෙන් ප්‍රවේශ වීම වැනි උසස් සේවාවන් සැපයීම සඳහායි. මේ සඳහා ඉහළ දත්ත සම්පාදන ක්ෂමතාවක් ඇති පද්ධතියක් අවශ්‍ය වෙනවා.

කාර්යක්ෂමතාව - අනාගත ජාලවලට, වසර 10ක් පමණ දක්වා දිගු බැටරි කාලයක් අවශ්‍ය වන සංවේදක හා මීටර ඇතුළත් වෙන නිසා 5G ජාල යටිතල ව්‍යුහය හා උපකරණ අතිශයින්ම බලශක්ති කාර්යක්ෂම විය යුතුයි.

උපකරණ සම්බන්ධතකාව – කලාතුරකින් කුඩා දත්ත නිකුතුවක් පමණක් සිදු කරන ඉතා සරල උපකරණවල සිට විශාල ප්‍රමාණවලින් වේගවත් අනුපාතයකින් දත්ත යවන දියුණු ඒවා දක්වා, පුළුල් පරාසයක උපකරණ හැසිරවීමට ප්‍රමාණවත් අන්දමින් 5G නම්‍යශීලී විය යුතුයි.

අනිවාර්යයෙන්ම 5G සඳහා සහාය වන ජාලවල පදනම වනු ඇත්තේ ප්‍රකාශ තන්තුයි (optical fiber). දත්ත පරිභෝජනයෙන් බහුතරයක් සිදු වනු ඇත්තේ රැහැන් රහිත උපකරණ මත වුණත් සමස්ත බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් දත්ත සංසරණයෙන් 90%ක් දක්වාම සම්පාදනය කරන්නේ රැහැන් මාර්ග ප්‍රවේශය මඟිනුයි. පසුගිය දශකය පුරා කිලෝමීටර 2,000කට වැඩි ප්‍රකාශ තන්තු මාර්ග ඉදි කරමින් Access Engineering, Dialog Axiata සමූහයේ තන්තු ජාලය වර්ධනය කිරීම සඳහා දායක වී තිබෙනවා. එමගින් 500කට වඩා පාදීය මධ්‍යස්ථාන ප්‍රමාණයක්, එනම් Dialog Axiata සමූහය සතු සමස්ත තන්තු සම්බන්ධතාවන්ගෙන් 50%කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සම්බන්ධ කෙරෙනවා. Dialog Axiata PLCගිය වසරේ නිවේදනය කළා, වාණිජ පාදීය මධ්‍යස්ථාන හා පරිශීලක උපකරණ යොදාගනිමින් දියත් කෙරෙන දකුණු ආසියාවේ පළමු 5G නියමු සම්ප්‍රේෂණ ව්‍යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් කටයුතු පැවරීමට සැලසුම් කරන බව.

ලෝකයේ බොහෝ විදුලි සන්දේශ මෙහෙයුම් සමාගම් 2020 දී සිය වාණිජ 5G ජාලවල ඉදිකිරීම් කටයුතු පැවරීමට සැලසුම් කරනවා. මේ මොහොතේ, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ විදුලි සන්දේශ මෙහෙයුම් ආයතන සිය ආරම්භක අත්හදාබැලීම් හා ප්‍රදර්ශනයන් සිදු කර අවසන්. ඒ නිසා ඉතා නුදුරු අනාගතයේදීම 5G ජාල, ප්‍රධාන වශයෙන් නාගරික ප්‍රදේශවල සැලකියයුතු කලාපයක් ආවරණය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන්න පුළුවන්.

   

References

රූප:

P1. @sarawut123456 via freepik

P2. @photobeps via freepik

P3. @rawpixel.com via freepik

P4. Inside Access

Subscribe to This Blog
For the latest business insights and industry trends

Inside Access යනු වඩා දැනුම්වත් සංවාද වෙත සහාය දක්වමින් තොරතුරු ප්‍රවර්ධනය අරමුණු කරගෙන Access සමාගම විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන වෙබ් අඩවියකි. පුද්ගලයන්ට, ව්‍යාපාරික සමාගම්වලට මෙන්ම සමස්ථ ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රජාවටම වැදගත් වන දැනුම් මූලාශ්‍රයක් ලෙස කටයුතු කිරීම උදෙසා රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික යන දෙඅංශයේම ආයතන සමග අපි සමූපව කටයුතු කරන්නෙමු.